گاهی یک کودک کمتر حرف می‌زند، به اسمش واکنش نشان نمی‌دهد یا ترجیح می‌دهد به تنهایی بازی کند و همین تفاوت‌ها والدین را با یک سوال مهم رو به رو می‌کند آن هم این است که از کجا بفهمیم کودک اوتیسم دارد. واقعیت این است که اوتیسم با یک رفتار یا یک علامت مشخص نمی‌شود و باید مجموعه‌ای از ویژگی‌های ارتباطی، اجتماعی و رفتاری کودک بررسی شود. آگاهی زود هنگام از نشانه‌ها می‌تواند به والدین کمک کند برای ارزیابی دقیق‌تر اقدام کنند. کلینیک توانبخشی نیل نیز با ارائه خدمات توانبخشی کودکان می‌تواند در مسیر بررسی و تقویت مهارت‌های رشدی کودک در کنار خانواده باشد.
علائم اوتیسم در کودکان
مهم‌ترین علائم اوتیسم در کودکان معمولا در ارتباط و تعامل اجتماعی یا رفتارهای تکراری دیده می‌شوند. نشانه‌های قابل توجه عبارت‌اند از:
- پاسخ ندادن مداوم به نام خود
- استفاده محدود از اشاره و حرکات ارتباطی
- دشواری در برقراری تعامل با دیگران
- تکرار بعضی کلمات یا حرکات
- علاقه شدید به موضوعات خاص
- حساسیت غیر معمول به صدا، لمس یا نور
- دشواری در بازی تعاملی با دیگران
البته وجود یک مورد به تنهایی به معنی اوتیسم نیست و باید الگوی کلی رشد کودک بررسی شود.
اوتیسم از چه سنی قابل تشخیص است؟
برخی نشانه‌ها از حدود ۱۸ ماهگی یا حتی زودتر قابل شناسایی هستند و تشخیص تخصصی در ۲ سالگی نیز می‌تواند قابل اعتماد باشد. غربالگری اوتیسم معمولا در ۱۸ و ۲۴ ماهگی اهمیت ویژه‌ای دارد.
اگر والدین قبل از این سن متوجه تفاوت قابل توجهی در رشد، ارتباط یا رفتار کودک شوند، لازم نیست برای ارزیابی تا ۲ سالگی منتظر بمانند.
اولین نشانه‌های اوتیسم در کودک
اولین نشانه‌های اوتیسم در کودک همیشه با دیر حرف زدن مشخص نمی‌شوند. گاهی تفاوت در ارتباط غیر کلامی زودتر دیده میشود، مانند:
- واکنش کم به صدا زدن نام
- استفاده کمتر از اشاره برای نشان دادن خواسته‌ها
- علاقه کمتر به بازی یا تعامل اجتماعی
- تکرار بعضی صداها، کلمات یا حرکات
- از دست دادن مهارتی که کودک قبلا به دست آورده است
مورد آخر، یعنی پسرفت رشدی، اهمیت بیشتری دارد و بهتر است سریع بررسی شود.
تفاوت اوتیسم با تاخیر گفتار چیست؟
دیر حرف زدن به تنهایی به معنی اوتیسم نیست. تفاوت اصلی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:
| ویژگی | تاخیر گفتار | اوتیسم |
| گفتار | ممکن است دیر رشد کند | ممکن است همراه با تفاوت ارتباطی باشد |
| تعامل اجتماعی | می‌تواند طبیعی باشد | ممکن است دشوارتر باشد |
| رفتار تکراری | الزامی نیست | ممکن است وجود داشته باشد |
| علایق محدود | معمولا ویژگی اصلی نیست | ممکن است دیده شود |
بنابراین برای تشخیص اوتیسم، فقط مهارت گفتاری بررسی نمی‌شود.
چه زمانی برای تشخیص اوتیسم کودک باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر کودک در ارتباط، تعامل اجتماعی یا رفتار تفاوت‌های قابل توجهی دارد بهتر است ارزیابی را به تعویق نیندازید به خصوص اگر مهارتی را که قبلا داشته از دست داده باشد. پزشک کودک می‌تواند رشد او را بررسی و در صورت نیاز، ارزیابی تخصصی بیشتری را توصیه کند.
تست‌های آنلاین نیز تشخیص قطعی نمی‌دهند و فقط می‌توانند نشان دهند که بررسی بیشتری لازم است. پس از ارزیابی، در صورت نیاز می‌توان از خدماتی مانند گفتاردرمانی و کاردرمانی استفاده کرد؛ کلینیک توانبخشی نیل نیز در زمینه توانبخشی کودکان این خدمات را ارائه می‌دهد.
سؤالات متداول
آیا هر کودک دیرگو اوتیسم دارد؟
خیر. تاخیر گفتار دلایل مختلفی دارد و باید سایر مهارت‌های کودک نیز بررسی شوند.
آیا تماس چشمی کم نشانه قطعی اوتیسم است؟
خیر. این مورد به تنهایی برای تشخیص کافی نیست.
برای آگاهی از شرایط پذیرش و دریافت اطلاعات بیشتر درباره خدمات، می‌توانید با ۰۹۱۲۹۶۴۹۲۱۷ تماس بگیرید.
