شناسایی علائم اتیسم و کادردرمانی درآن جزو خط اول درمان این اختلال است اتیسم اختلال شایع نافذ رشد در کودکان می باشد که کاردرمانی نقش مهمی در درمان آن دارد.

آیا اتیسم درمان دارد؟

در این مقاله به بررسی اهمیت کاردرمانی در اتیسم می‌پردازیم… اختلال طیف اتیسم (ASD) یک تفاوت در رشد عصبی است که بر نحوه تعامل، ارتباط و درک فرد از دنیای پیرامون تأثیر می‌گذارد. نکته مهمی که والدین باید بدانند این است که اتیسم یک «بیماری» نیست که نیاز به درمان قطعی داشته باشد، بلکه یک تفاوت در سیم‌کشی مغزی است. در این میان، کاردرمانی (Occupational Therapy) به عنوان یکی از ستون‌های اصلی توانبخشی، به کودک کمک می‌کند تا مهارت‌های مورد نیاز برای فعالیت‌های روزمره (ADL) را کسب کند.

1. بسیاری از والدین می‌پرسند «کاردرمانی از کجا شروع می‌شود؟». پاسخ این است: با یک ارزیابی جامع. کاردرمانگر در جلسه اول، صرفاً به برچسب «اتیسم» اکتفا نمی‌کند. ما موارد زیر را بررسی می‌کنیم:

• پروفایل حسی: آیا کودک «جوینده حسی» است یا «اجتناب‌گر حسی»؟
• مهارت‌های حرکتی: قدرت عضلات مرکزی (Core)، هماهنگی دو نیمکره مغز و تعادل.
• سطح استقلال: کودک در چه فعالیت‌هایی وابسته به والدین است؟
• چالش‌های رفتاری: شناسایی اینکه آیا رفتارهای پرخاشگرانه یا تکراری، ریشه حسی دارند یا ناشی از ناتوانی در بیان نیازهاست.

اتیسم را در سنین پایین هم میتوان تشخیص داد

بسیاری از والدین تصور می‌کنند برای شروع کاردرمانی باید منتظر تشخیص قطعی اتیسم توسط پزشک باشند؛ اما واقعیت این است که در کاردرمانی، ما منتظر «تشخیص» نمی‌مانیم، بلکه به «عملکرد» کودک نگاه می‌کنیم. اگر فرزند خردسال شما نشانه‌های زیر را دارد، وقت را تلف نکنید:

۱. چالش‌های تعاملی و اجتماعی

• عدم پاسخ به نام: وقتی صدایش می‌زنید، انگار شما را نمی‌شنود (در حالی که شنوایی‌اش سالم است).
• ارتباط چشمی ضعیف: از برقراری ارتباط چشمی مستقیم در هنگام بازی یا غذا خوردن اجتناب می‌کند.
• اشتراک‌گذاری لذت: فرزندتان وقتی اسباب‌بازی جالبی می‌بیند، آن را به شما نشان نمی‌دهد یا به سمتی اشاره نمی‌کند (عدم توجه اشتراکی).

۲. نشانه‌های پردازش حسی در خردسالی

• واکنش‌های شدید به صدا یا نور: مثلاً با شنیدن صدای بلند (حتی صدای محیطی) وحشت‌زده می‌شود یا برعکس، به صداهای بسیار بلند هیچ واکنشی نشان نمی‌دهد.
• بی‌قراری در تماس فیزیکی: از در آغوش گرفته شدن فرار می‌کند یا برعکس، به دنبال فشار عمیق (مثلاً مچاله شدن بین مبل‌ها) است.
• انتخاب‌گری شدید غذایی: فقط غذاهای بسیار نرم یا بسیار سفت می‌خورد و از امتحان کردن طعم‌ها یا بافت‌های جدید وحشت دارد (به دلیل حساسیت‌های دهانی).

۳. الگوهای حرکتی و بازی

• بازی‌های غیرمتعارف: به جای بازی کردن با ماشین، فقط چرخ‌های آن را می‌چرخاند یا به جای بازی با عروسک، آن را در یک ردیف می‌چیند.
• تکرارهای حرکتی: تکان دادن مداوم دست‌ها (Flapping)، راه رفتن روی پنجه پا یا چرخیدن دور خود به مدت طولانی.
• تاخیر در مهارت‌های حرکتی: دیر نشستن، دیر راه افتادن یا مشکل در گرفتن اشیاء کوچک با انگشتان (مثلاً برداشتن یک تکه بیسکویت).

آیا کاردرمانی برای کودک من که اتیسم خفیف دارد هم لازم است؟

بله، در اتیسم خفیف (سطح ۱)، تمرکز کاردرمانی بیشتر بر مهارت‌های اجتماعی سطح بالا، سازماندهی وظایف و کنترل هیجانات است تا کودک در مدرسه و روابط همسالان موفق‌تر باشد.

 طول دوره کاردرمانی چقدر است؟

این کاملاً بستگی به شدت علائم و سطح همکاری کودک دارد. کاردرمانی یک فرآیند تدریجی است. هدف ما این است که کودک در هر مرحله، یک پله به استقلال نزدیک‌تر شود.

آیا کاردرمانی می‌تواند باعث حذف کامل علائم اتیسم شود؟

هدف کاردرمانی «حذف اتیسم» نیست؛ هدف ما «بهبود عملکرد» است. ما می‌خواهیم کودک شما بتواند با کمترین فشار و بیشترین مهارت، در دنیای پیرامون خود زندگی کند.

اگر مطمئن نیستید که کودکتان به کاردرمانی نیاز دارد: “ما یک چک‌لیست ارزیابی اولیه برای والدین داریم. برای دریافت این چک‌لیست و مشاوره رایگان با کارشناسان ما، به واتس‌اپ/تلگرام ما پیام دهید.”